Şeyhî, divan edebiyatının önemli şairlerinden biridir. 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinde Şeyhî ve önemli eseri Harname uzun uzun işlenmektedir.
Bu yazımızda Şeyhi kimdir, Şeyhi'nin hayatı hakkında önemli bilgiler, Şeyhi'nin edebî kişiliği, Şeyhi'nin eserleri hakkında bilgi, Şeyhi hakkında AYT'de sorulan soruları da içeren test soruları gibi içerikleri bulabilirsiniz.
Ayrıca yazının sonundaki indirme bölümünden Şeyhî hakkında hazırladığım ders notunu içeren Şeyhî PDF dosyasını ve yine bu notlardan oluşan hemen altta görsellerini gördüğünüz Şeyhî Powerpoint Sunusunu (slaytını) da bulabilirsiniz.
Divan
Harnâme
Hüsrev ü Şîrîn
Diğer Eserleri
Çağdaşlarına göre zarif bir dile, zengin bir hayale, canlı bir tasvir yeteneğine sahip olan ----, her yönüyle büyük bir şairdir. İslami ilimlere ve Acem edebiyatına tam olarak vakıf olduğu bazen çok sanatlı olan kasidelerinden anlaşılır. Edebiyatımızdaki yergi türünün şaheserlerinden birini ortaya koyan şair; II. Murat’a sunduğu, “öküzlerdeki boynuza sahip olmayı uman bir eşeğin kulağından ve kuyruğundan olması” ana fikrini işlediği, mesnevi nazım biçimini kullandığı sembolik tarzdaki eseriyle ünlüdür.
1. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2015)
A) NeşatîGenç yaşlarında eğitimini ilerletmek üzere İran’a giden sanatçı, burada tasavvuf ve tıp eğitimi görür. Hacı Bayram Veli’ye tabi olarak ---- mahlasını alır. Çelebi Sultan Mehmed’i tedavi ettiği için kendisine Tokuzlu köyü timar olarak verilir. Şair, Tokuzlu köyüne giderken tımarın eski sahiplerince yolu kesilir ve tartaklanır. O da bu durumu ironik bir dille kaleme alarak Türk mizah ve yergi edebiyatının önemli bir örneği olan ---- adlı manzum bir hikâye ile sultana bildirir.
2. Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2024-AYT)
3. Şeyhî'nin Harnâme adlı eseri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Sembolik bir anlatımla oluşturulmuştur.4. 15. yüzyıl Divan edebiyatı şairlerinden Şeyhî ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Aynı zamanda bir hekim olan şair, Çelebi Mehmet’i tedavi etmesi üzerine kendisine verilen Tokuzlu köyünün tımarını almaya giderken uğradığı saldırı sonrası ünlü eseri Harnâme'yi yazmıştır.Cevaplar: 1D, 2B, 3C, 4D
Şeyh Galip, divan edebiyatının son büyük şairi olduğu gibi önemli şairlerinden de biridir. Türk Dili ve Edebiyatı derslerinde oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Bu yazımızda Şeyh Galip'in hayatını ve edebi yönünü, tüm eserlerini ve AYT'de Şeyh Galip hakkında sorulan çıkmış test sorusunu da içeren test sorularını bulabilirsiniz.
Ayrıca yazının sonundaki indirme bölümünden hemen altta görsellerini gördüğünüz Şair Bâkî Sunusunu (Slayt) ve tüm anlatımları içeren Şeyh Galip PDF Ders Notunu bilgisayarınıza ya da telefonunuza güvenle indirebilirsiniz.
Fikirlerinizi, sorularınızı ve yorumlarınızı yazının sonundaki yorum bölümüne ekleyebilirsiniz.
İyi çalışmalar...
📌 Tavsiye Yazı: Konunun bütününe ve genel hatlarına çalışmak isterseniz DİVAN EDEBİYATI SLAYT VE DERS NOTU çalışmamıza BURADAN ulaşabilirsiniz.
XVIII. yüzyılda yaşamış Klasik Türk edebiyatı şairidir. Sebki Hindi'nin önemli temsilcileri arasında gösterilir. Genç yaşta divan sahibi olmuştur. Divan şiiri geleneğinin son büyük temsilcilerinden biri olarak gösterilir. Mesnevi yazma gücünü alegorik bir eser olan Hüsn-ü Aşk ile ispat etmiştir.
1. Bu parçada söz edilen şair aşağıdakilerden hangisidir? (2018-AYT)
…………. akımı Divan şiirinde en fazla etkisi olan akımlardandır. Hayal gücü bu akımda ön plandadır. Anlamın kapalı olması ise en önem verdikleri konudur. ……………. ve …………… akımın önemli isimlerindendir.
2. Bu akımda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
Hüsn akdine çok baha gerekdir
Evvel sana kimya gerekdir
Durma sefer et diyår-i Kalb'e
Cân baş ko reh-güzar-i Kalb'e
Ol şehrde kimya olurmuş
Yolda bell çok bela olurmuş
Bin başlı bir ejderi münakkaş
Mumdan gemi altı bahar-ı ateş
Bin yıllık yol haråbe-i gam
Anın ötesi saray-i matem
Yukarıda bir kısmı verilen eser, alegorik özellikler gösterir. Şiir baştan sona tasavvufi özellikler taşır. Mesnevi nazım biçimiyle yazılmıştır. Nabi'nin Hayrabad'ını beğenmediği için şair bu eseri yazmıştır.
3. Bu parçada tanıtılan eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
“Divan şiirinin 18. yüzyıldaki en büyük ismi olan Şeyh Galip………………”
4. Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanamaz?
5. Şeyh Galip ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Cevaplar: 1C, 2B, 3B, 4E, 5B
📌 Tavsiye Yazı: Konuyla ilgili diğer çalışmamız olan FUZULİ ve SU KASİDESİ SLAYTI'na BURADAN ulaşabilirsiniz.
.........., Kanuni’ye sunduğu şiirlerle onun himayesini kazanmıştır. Padişahın ölümü üzerine edebiyatımızın en güzel mersiyelerinden birini yazmıştır. Şairler sultanı olarak tanınan şair, gazellerindeki güçlü ifade kudretiyle dikkati çeker.
1. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2020 AYT)
A) Hayâlî B) Taşlıcalı Yahyâ C) Fuzûlî D) Bâkî E) Necâtî
2. Baki ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Şiirlerini topladığı Divan’ından başka eseri vardır.
B) Kanuni Sultan Süleyman’ın ölümü üzerine yazdığı Kanuni Mersiyesi, en çok bilinen şiiridir.
C) Hece vezni ile şiirler yazmıştır.
D) Şiirlerinde din dışı konuları işlemiştir.
E) Aşk, tabiat, devrin zenginliği gibi konulara yer verdiği şiirlerini nazım kusurlarından arındırmıştır.
3. Aşağıdakilerden hangisi Baki için yanlış bir bilgidir?
A) Şiirlerinde duygudan çok aklın ön planda olduğu görülmektedir.
B) Biçim ve öz uyumunu eserlerinde sağlamaya çalışmıştır.
C) Aşk, tabiat gibi konuları işlemiş olup tasavvufi konularda yazmamıştır.
D) Mesnevilerinde daha sade bir dil kullanmıştır.
E) Döneminde zevk ve eğlence şairi olarak da bilinmektedir.
4. Aşağıdakilerden hangisi Bâkî’nin edebi kişiliğiyle ilgili doğru değildir?
A) Gazellerinde hayatın zevklerini, aşkı ve eğlenceyi terennüm etmiştir.
B) Şiirlerinde tasavvufi unsurlara (tevhid, münâcât, na’t) geniş yer vermiştir.
C) Nazım kusurlarını (imâle ve zihaf) en aza indirmiştir.
D) İnce hayaller, nükte, tevriye ve îhâm sanatlarını ustaca kullanmıştır.
E) Divan şiirine söyleyiş kudreti ve akıcılık kazandırmıştır.
5. Divan şair Bâkî’yle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Kanûnî Sultan Süleyman döneminde “Sultânü’ş-şuarâ” ünvanını almıştır.
B) Hayatının son döneminde şeyhülislamlık makamına ulaşmıştır.
C) İstanbul Kadılığı ve Rumeli Kazaskerliği görevlerinde bulunmuştur.
D) Dört padişah döneminde (Kanûnî, II. Selim, III. Murad, III. Mehmed) iltifat görmüştür.
E) Medrese öğrenimi görmüş ve çeşitli medreselerde müderrislik yapmıştır.
Cevaplar: 1D, 2C, 3D, 4B, 5B
📌 Tavsiye Yazı: Konunun bütününe ve genel hatlarına çalışmak isterseniz DİVAN EDEBİYATI SLAYT VE DERS NOTU çalışmamıza BURADAN ulaşabilirsiniz.
Dosya bağlantıları hazırlanıyor... Lütfen 30 saniye bekleyin.
Anadolu sahasında ilk hamse sahibi şair olan Hamdullah Hamdi, divan edebiyatının önemli isimlerinden biridir. Bu yazımızda 2025 AYT Edebiyat sınavında sorulan şairlerden biri olan Hamdullah Hamdi’nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında özet ve maddeler halinde hazırlanmış detaylı ders notlarını bulabilirsiniz. Anadolu sahasında ilk hamse sahibi şair olarak tanınan Hamdullah Hamdi, Yûsuf u Züleyhâ başta olmak üzere birçok mesnevisiyle edebiyat tarihinde iz bırakmıştır. Ayrıca sayfanın sonunda yer alan bağlantılardan Hamdullah Hamdi ders notunu PowerPoint slaytı ve PDF formatında da indirebilirsiniz.
Harnâme, 15. yüzyıl Divan edebiyatı şairlerinden Şeyhî tarafından yazılmış alegorik ve hiciv türünde bir mesnevidir. Şair, bu eserinde hayvanlar üzerinden insanları ve toplumsal düzeni eleştirir. Harnâme, klasik edebiyatımızda mizah ve eleştirinin ustaca birleştiği önemli metinlerden biri olarak kabul edilir.
Eserin konusu, güçsüz ve zayıf bir eşeğin durumunu sorgulamasıyla başlar. Eşek, iyi beslenen öküzleri görerek onların sahip olduğu rahat yaşamı ister; ancak sonunda bu isteğinin bedelini ağır öder. Bu hikâye aracılığıyla Şeyhî, kanaatkâr olmanın önemi, haddini bilmenin gerekliliği ve toplumdaki sınıf farklarını eleştirel bir bakışla işler.
Divan Edebiyatı şiir türlerinden biri olan terkibibent şiir türüyle ilgili hazırlanmış sunumu aşağıdan indirebilirsiniz.
Divan edebiyatı, Türklerin İslâm dinini benimsemesinden sonra ortaya çıkan yazılı edebiyattır. Arap ve Fars edebiyatının etkisi altında gelişmiştir. Bu etki, Arapça ve Farsça sözcüklerin Türkçe'ye girmesinin yanı sıra, bu dillerin anlatım biçimlerinin benimsenmesiyle de kendini gösterir. Bu edebiyata Divan edebiyatı denmesinin nedeni, şâirlerin şiirlerini divan denen el yazması kitaplarda toplamış olmalarıdır.