9. Sınıf Edebiyat Sayfa 268 Cevapları

Y. Ali Yüksel

SORU: 8. a) Parasız Yatılı adlı eleştiriden alınan bölümü inceleyiniz. Metnin üslubuna katkı sağlayan söz varlığı unsurlarının (edebî sanatlar, deyimler, ikilemeler vb.) altını çiziniz.

✅ CEVAP:

“Yazar, hadiseleri objektif değil, sübjektif olarak anlatmak suretiyle, onlara, anne ve kızının heyecan, korku, ümit, hulya, safiyet ve isyanlarını da (SAYIP DÖKME) katıyor. (KATMAK MECAZ ANLAMLI İFADE) Bu bir vak’a hikâyesi değil, bir “yaşantı hikâyesi”dir. Hikâyeci vak’aları hikâye etmiyor, “yaşanırken” başka bir deyimle dramatik olarak gösteriyor. (KARŞILAŞTIRMA) Hikâyede konuşmaya geniş yer verilmesinin sebebi budur. Hayat bize, korkulu, endişeli, ümitli annenin konuşmaları arasından veriliyor. Hikâyede asıl tesirli olan annenin, bütün ruh hallerini aksettiren konuşma tonudur.

— Sen çıkınca işin bitip, gene yürüyerek iner, Mısır Çarşısı’ndaki beğendiğimiz börekçi var ya, kanarya kuşları olan, orda öğle yemeğimizi yeriz. N’olacak kırk yılda bir (DEYİM) ziyafet. Onun için Cağaloğlu’na yürüyerek gidip gelmekten yorulmayız, değil mi benim kızım? İstersek tatlı bile yeriz. Köprü’den de eğlene güle (İKİLEME) döneriz.

Bu konuşma ile anlatılanı, başka bir şekilde anlatmaya imkân yoktur. Hikâyede bütün konuşmalar canlı, tesirli, karmaşık ve duygu doludur. (SAYIP DÖKME) Burada “anlatım tarzı”nın hikâye sanatında oynadığı rolü açıkça görüyoruz.”

SORU: b) Belirlediğiniz söz varlığı unsurlarının metnin üslubuna katkısını gerekçelendirerek söyleyiniz.

✅ CEVAP: Bu söz varlığı unsurları metni daha canlı ve etkileyici yapıyor. Mesela “eğlene güle” gibi ikilemeler anlatımı daha akıcı yapıyor. “Kırk yılda bir” gibi deyimler de günlük konuşma havası veriyor. Ayrıca duyguları art arda sayıp dökmesi metnin daha güçlü hissettirmesini sağlıyor. Bu yüzden okuyucu metni okurken daha iyi anlıyor ve daha çok etkileniyor.

SORU: 9. a) Okuduğunuz Çalıkuşu adlı roman ile Parasız Yatılı adlı eleştirideki söz varlığının üsluba katkısını karşılaştırarak her iki metnin üslup özelliklerini aşağıda yer alan T diyagramına yazınız.

✅ CEVAP:

Çalıkuşu:

  • Daha süslü ve edebî bir dil kullanılmış.
  • Betimlemeler ve duygular daha uzun anlatılmış.
  • Kelimeler biraz daha ağır ve eski olabilir.
  • Okuyucuya olayları daha ayrıntılı gösteriyor.

Parasız Yatılı:

  • Daha sade ve günlük bir dil kullanılmış.
  • Konuşmalar ve diyaloglar daha fazla.
  • Kısa ama etkili ifadeler var.
  • Okuyucuya duyguları direkt hissettiriyor.

Yorum Gönder

0 Yorumlar

Yorumlarınızı bekliyorum.