1. Grubunuzdaki arkadaşlarınızla fikir alışverişi yaparak Harnâme mesnevisi ve Kerem ile Aslı adlı halk hikâyesini aşağıdaki tabloda verilen ölçütlere göre karşılaştırınız.
? CEVAP:
Görselde verilmiştir.
Yazıları netleştirmek için görselin üstüne tıklayın.
2. Sayfa 188’deki karekodda yer alan tam metinden faydalanarak Harnâme’yi özetleyiniz. Özetleme için aşağıdaki basamakları takip ediniz.
? CEVAP:
HARNÂME ÖZETİ
Harnâme, Şeyhî tarafından yazılmış alegorik ve hicivli bir mesnevidir. Eserde çok çalıştırılan, zayıf ve fakir bir eşek anlatılır. Bu eşek, bir gün otlakta rahat yaşayan, iyi beslenen öküzleri görür ve onların neden kendisinden daha iyi durumda olduğunu sorgular.
Eşek, bu durumu akıllı bir eşeğe danışır. Bilge eşek, öküzlerin buğday üretimine katkı sağladığı için değer gördüğünü, kendisinin ise sadece yük taşıdığını söyler. Buna rağmen eşek, öküzler gibi olmak ister ve bir tarlaya girerek ekinleri yemeye başlar.
Ekin sahibine yakalanan eşek ağır şekilde cezalandırılır; kulağı ve kuyruğu kesilir. Sonunda yaptığı hatayı anlar ve “Boynuz isterken kulaktan oldum.” diyerek pişmanlığını dile getirir.
Bu hikâye ile Şeyhî; kanaatkâr olmayı, haddini bilmeyi ve kişinin kendi yerini bilmesi gerektiğini anlatır.
3. Harnâme’yle ilgili aşağıdaki açık uçlu soruları cevaplayınız.
a) Harnâme’de Türk kültürüne ait unsurlar nelerdir? Açıklayınız.
? CEVAP:
Harnâme’de Türk kültürüne ait unsurlar, eserde geçen padişah anlayışı, adalet vurgusu ve tarıma dayalı yaşamla görülür. Öküzlerin buğday üretmesi, halkın geçimini tarım ve hayvancılıkla sağladığını gösterir. Ayrıca eşek ve öküz gibi hayvanlar üzerinden halkın günlük yaşamı anlatılır. Kanaatkârlık ve alın teri de Türk kültüründe önemli değerler olarak öne çıkar.
b) Harnâme’nin bölümleri nelerdir? Şairin bu bölümleri yazma gerekçeleri neler olabilir?
? CEVAP:
Harnâme, 126 beyitten oluşan kısa bir mesnevidir. Bir mesnevide bulunması gereken tevhid, na't, padişah medhiyesi, sebeb-i telif, asıl hikâye, dua gibi bölümleri kısaltılmış şekilde bulunur. Asıl önemli bölümler şunlardır:
- Tevhid: Allah’ı övmek için
- Methiye: Padişahı övmek için
- Hikâye: Ders vermek için
c) Harnâme’nin kahramanı eşeğin yaşadığı coğrafya ile ilgili hangi çıkarımlara ulaşılabilir? Gerekçesiyle açıklayınız.
? CEVAP:
Tarım ve hayvancılığın yapıldığı bir yer olarak anlaşılır. Eserde otlaklar, ekin tarlaları, buğday ve arpa gibi ürünlerden bahsedilmesi kırsal bir yaşamı gösterir. Bu durum eşeğin köy veya kır ortamında yaşadığını düşündürür.
0 Yorumlar
Yorumlarınızı bekliyorum.