10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları Sayfa 213 (MEB Yayınları)

1-3. soruları ön bilgilerinizden ve aşağıdaki çok modlu metinden faydalanarak cevaplayınız.

ÇOK MODLU METNİN YAZIYA DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ HALİ:

MEVLANA CELALEDDİN RUMİ

Hakikatin birliğini aşkla inşa etmek isteyen bir âlimdir o. Farklı suretleri tek bir aynada görerek ayrılıkları ortadan kaldıran bir bilge, Yaradan’ın en güzel suretinin insan olduğuna ve insanın kâinatın ruhu olduğuna inanan bir velidir. Varoluşun sırrını nurlandıran, kalbin dilini zikreden bir gönül sultanıdır. “Gel” çağrısıyla zıtlıkları birleştiren bu mutasavvıf, âlimler sultanı Sultanü’l-ulemâ Muhammed Bahaeddin Veled’in oğlu Muhammed Celaleddin’dir.

Mevlânâ, bilindiği gibi Horasan’ın Belh şehrinde dünyaya gelmiştir. Henüz 4–5 yaşlarındayken babası, ailesi ve yakınlarıyla birlikte Belh’ten ayrılmıştır. Bu yolculuk sırasında Mekke ve Medine’ye gidilmiş, hac farizası yerine getirilmiştir. Ardından babası Bahaeddin Veled, Anadolu topraklarının kendilerine işaret edildiğini söyleyerek bu topraklara yönelmiştir. Kafile, Antep ve Kilis taraflarından Anadolu’ya girmiş, çeşitli şehirlerde konakladıktan sonra Karaman’a ulaşmıştır. Karaman’da yaklaşık yedi yıl kaldıktan sonra Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat’ın davetiyle Konya’ya yerleşmişlerdir.

Sema, Mevlânâ Celaleddin Rûmî’nin Allah’a aşkla ulaşma düşüncesiyle ortaya çıkan bir hâlin sonucudur. Rivayete göre Mevlânâ, kainattaki her şeyin Allah’ın eseri olduğunu düşünerek, canlı-cansız tüm varlıklarda İlahi tecelliyi görmüş ve bu coşkunlukla semaya kalkmıştır. Doğal bir güzellikten ya da bir sesin etkisinden vecde gelerek dakikalarca, hatta saatlerce sema ettiği anlatılır.

Mevlânâ’dan sonra oğlu Sultan Veled ve torunu Ulu Arif Çelebi, onun yaşantısını ve düşüncesini kurumsallaştırarak Mevlevilik yolunun açılmasını sağlamışlardır. Mevlevilikte sema, bu yolun en önemli unsurlarından biri hâline gelmiştir. Mevlevihanelerde amaç, kâmil insan yetiştirmektir. Mevlânâ’nin Mesnevi adlı eserinde “Dinle neyden” diye başlayan bölümde geçen ney de aslında kâmil insanı sembolize eder.

Mevlânâ eserlerinde dinî anlamı aktarmaya çalışır. Ona göre dinin özü, olgun yani kâmil insandır. Bu anlayıştan hareketle edep, ahlak ve güzel davranışların önemini anlatır. İnsanlara, olgun bir insan olarak yetişmelerini öğütler. Onun bütün çabası ve eserlerindeki temel amaç da budur.

SORU: 1. Mevlana’nın aile yapısının, yaşadığı dönem ve coğrafyanın onun kişilik özelliklerinin oluşmasındaki etkisi hakkında düşünceleriniz nelerdir?
? CEVAP:
Mevlânâ, âlim bir babanın yanında büyüdüğü için küçük yaşta ilimle tanışmıştır. Sürekli şehir değiştirmesi onu başka başka toplumlarla tanıştırmış ve hoşgörülü yapmıştır. Farklı kültürleri görmesi düşüncelerini zenginleştirmiştir. Bu durum onun insanlara sevgiyle yaklaşmasını sağlamıştır.
SORU: 2. Mevlana; eserlerine millî, manevi ve evrensel değerleri yansıtırken kendi hayatından ve kişiliğinden izler katmış mıdır? Dinlediğiniz/izlediğiniz fablı göz önünde bulundurarak düşüncelerinizi açıklayınız.
? CEVAP:
Evet, Mevlânâ eserlerine kendi hayatından izler katmıştır. Yaşadığı olaylar düşüncelerini etkilemiştir. Fabl ve hikâyelerde verdiği mesajlar, onun ahlaklı ve hoşgörülü kişiliğini yansıtır. Bu yüzden eserleri samimi ve etkileyicidir.
SORU: 3. UNESCO tarafından 2007 yılı “Mevlana Yılı” olarak ilan edilmiştir. Mevlana’nın hangi özelliklerinden dolayı böyle bir karar alınmış olabilir?
? CEVAP:
Mevlânâ insanları sevgiye ve barışa çağırmıştır. Düşünceleri tüm insanlığa hitap eder. Irk ve din ayrımı yapmamıştır. Bu evrensel düşünceleri nedeniyle böyle bir karar alınmıştır.
SORU: 4. Fablın sonunda yazarın tavşana yaptırım uygulaması gerektiğini düşünüyor musunuz? Düşüncelerinizi gerekçeleriyle açıklayınız.
? CEVAP:
Bence tavşana ceza verilmemelidir. Tavşan kendini ve diğer hayvanları korumak için bunu yapmıştır. Zor durumda kaldığı için aklını kullanmıştır. Amacı kötülük değildir.
SORU: 5. Aslan ve Av Hayvanları adlı fablda yazarın aslana adil davrandığını düşünüyor musunuz? Düşüncelerinizi gerekçeleriyle açıklayınız.
? CEVAP:
Bence yazar aslana adil davranmıştır. Aslan gücünü kötüye kullanmıştır. Diğer hayvanlara zulmetmiştir. Sonu da yaptığı davranışların sonucudur.

Yorum Gönder

0 Yorumlar

Yorumlarınızı bekliyorum.