10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları Sayfa 167 (MEB Yayınları)

1. Aşağıdaki tabloda dil ve anlatım özellikleriyle ilgili yargılar verilmiştir. Bu bilgilerden Oğuz Kağan Destanı’yla ilgili olanları onaylama işareti (✔) ile işaretleyiniz. Belirlediğiniz dil ve anlatım özelliklerinin karşısına metinden örnekler yazınız.
✅ CEVAP:
Dil ve anlatım özellikleri ✔ Metinden örnekler
Niteleyici türde kelimeler kullanılmıştır. ✔ “çok büyük bir gergedan”, “kutsal nehirler”, “alp bir kişi”
Kısa ve açık cümleler kullanılmıştır. ✔ “Sizlerin başınıza, ben oldum artık kağan.” / “Kargıyla gergedanın, başına vurdu Oğuz!”
Abartılı ifadelere yer verilmiştir. ✔ “Kırk gün geçtikten sonra, yürür oynaşur oldu!” / “Öküz ayağı gibi, idi sanki ayağı!”
Ağırlıklı olarak duyulan geçmiş zaman kullanılmıştır. -
Çoğunlukla hareket bildiren kelimelere yer verilmiştir. ✔ “bindi, gitti, avladı, bağladı, yuttu, vurdu, öldürdü”
Benzetmelerden yararlanılmıştır. ✔ “Kurdun bileği gibi, idi sanki bileği!” / “Göğsü de yakın idi, koca ayınınkine!”
Kişileştirmelere başvurulmuştur. -
Anlatımı zenginleştirmek için farklı sembollere yer verilmiştir. ✔ Bozkurt, yay, kalkan, güneş (bayrak), gök (çadır).
Seslenme ifadeleri kullanılmıştır. ✔ “Ey benim beğlerimle ilimin ey budunu!”, “Ey! Oğullarım!”
Anlam ve şekil bakımından değişim ve dönüşüm geçiren kelimeler vardır. ✔ “kök” (gök), “kangı” (hangi), “budun” (millet), “eygü” (iyi), “ayuk” (öğüt/söz)
Tamamı kurallı cümlelerden oluşmaktadır. -
Karşılıklı konuşmalardan yararlanılmıştır. ✔ Oğuz Han ile Uruz Beğ'in oğlunun diyaloğu; Uluğ Ordu Beğ'in akıl vermesi.
Deyimlere yer verilmiştir. ✔ “can evinden vurmak”, “bel bağlamak”, “aman vermemek”
2. Oğuz Kağan Destanı’ndan faydalanarak destan türünün dil ve anlatım özellikleri hakkındaki çıkarımlarınızı yazınız.
✅ CEVAP:
Oğuz Kağan Destanı’na bakınca destanlarda dilin sade ve anlaşılır olduğunu görüyoruz. Anlatımda abartı, benzetme ve kahramanlığı büyüten ifadeler çok kullanılıyor. Olaylar genelde geçmiş zamanla anlatılıyor ve hareket bildiren fiiller ön planda oluyor. Ayrıca destanlarda semboller ve milli değerler anlatımı güçlendiriyor.

Yorum Gönder

0 Yorumlar

Yorumlarınızı bekliyorum.