9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 150-211 Cevapları (3. Tema)
9. Sınıf Edebiyat Cevapları Sayfa 150 ile 211 arası (2025-2026)
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersi MEB Yayınları ders kitabının çözümlerini bu yazımızda bulabilirsiniz.
Bu yazıda 9 edebiyat sayfa 150'den başlayıp sayfa 211'de bitiyor. Aradaki çözümleri buradan ulaşabilirsiniz.
2025-2026 Eğitim Öğretim yılına ait en güncel 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı cevaplarını hazırlarken öğrencilerin en kolay şekilde faydalanmalarını göz önünde bulundurarak çözümleri tek bir sayfada topladık. Aşağıdaki içerikte hemen alttaki turuncu renkli kutuya tıklayarak ulaşmak istediğiniz sayfanın üzerine tıkladığınızda istediğiniz sayfaya rahatça gidebilirsiniz.
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 152 Cevapları
Gününüzü yukarıda bir görseli verilen ve Avrupa’nın sayılı kütüphane komplekslerinden biri olan Rami Kütüphanesinin gezi yazısı, hikâye ve şiir türlerinde eserlerin olduğu bölümünde geçireceğinizi hayal ediniz. Kütüphane görevlisi, belirtilen bu üç alandan birer kitabı ödünç alabileceğinizi söyledi.
SORU: a) Bu kütüphaneden aşağıdaki tabloda yer alan hangi kitapları ödünç almak isterdiniz? İşaretleyiniz.
CEVAP:
Hikâye: Son Kuşlar – Sait Faik Abasıyanık
Şiir: Otuz Beş Yaş – Cahit Sıtkı Tarancı
Gezi: Anadolu Notları – Reşat Nuri Güntekin
SORU: b) Bu kitapları seçmenizde neler etkili oldu? Gerekçeleriyle söyleyiniz.
CEVAP:
Son Kuşlar’ı seçtim çünkü Sait Faik’in hikâyeleri sade bir dille yazılıyor ve insanları, günlük hayatı anlatıyor. Okurken sıkmayacağını düşünüyorum.
Otuz Beş Yaş’ı seçtim çünkü bu şiirin adını daha önce duymuştum. Hayat, zaman ve insanın kendini sorgulaması gibi konuları anlattığı için ilgimi çekiyor.
Anadolu Notları’nı seçtim çünkü Anadolu’yu gezerek anlatması hoşuma gidiyor. Hem bilgi verici hem de akıcı bir kitap olduğunu düşünüyorum.
SORU: c) Okumaya hangi tür kitaptan başlamayı isterdiniz? Gerekçeleriyle söyleyiniz.
CEVAP: Okumaya hikâye kitabından başlamak isterdim. Çünkü hikâyeler kısa olduğu için daha kolay okunuyor ve çabuk bitiyor. Bu da okuma isteğimi artırır. Daha sonra şiir ve gezi yazılarına geçmek benim için daha keyifli olur.
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 153 Cevapları
SORU: c) Bir şair veya hikâye yazarı olsaydınız verilen dil, anlam ve yapı unsurlarından hangilerini kullanırdınız? Takım arkadaşlarınızla tartışınız, tartışma sonunda belirlediğiniz unsurları yazınız.
CEVAP:
- Şair olsaydım ölçü, tema, imge, çağrışım, ana duygu, edebî dil, kafiye, kafiye düzeni ve redif kullanırdım.
- Yazar olsaydım konu, olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman, mekân, anlatıcı, bakış açısı, çatışma, kurmaca, örtük ileti ve günlük dil kullanırdım.
SORU: ç) Hikâye ve şiirde kullanılan dil, anlam ve yapı unsurlarına verdiğiniz cevaplardan hareketle düşünce farklılıklarınızı tartışınız.
CEVAP: Şiirde duygu ve çağrışım ön plandadır. Dil daha edebîdir ve imgelerle anlatım yapılır. Ölçü ve kafiye şiire ahenk katar. Hikâyede ise olay, kişiler, zaman ve mekân önemlidir. Dil daha açık ve günlük hayata yakındır. Olaylar baştan sona anlatılır. Bu yüzden şiir daha duygusal ve kapalı, hikâye ise daha açık ve anlatmaya dayalıdır.
SORU: d) Hikâye ve şiirde belirlediğiniz dil, anlam ve yapı unsurlarının kullanılma gerekçelerini yazınız.
CEVAP: Hikâyede dil, anlam ve yapı unsurları olayları açık ve anlaşılır anlatmak için kullanılır. Olay örgüsü, kişiler, zaman ve mekân sayesinde okur hikâyeyi kolayca takip eder. Günlük dil kullanılması da anlatılanların daha gerçekçi olmasını sağlar.
Şiirde ise bu unsurlar duyguları etkili şekilde yansıtmak için kullanılır. İmgeler ve çağrışımlar, anlatımı daha anlamlı ve etkileyici yapar. Ölçü ve kafiye de şiire ahenk katar ve şiirin akılda kalmasını sağlar.
SORU: f) Paylaşımlarınız sonucunda metinde yapı kavramının ne olduğu ve neler içerdiğine yönelik görüşlerinizi tahtaya yazınız. Öğretmeninizin rehberliğinde yazdığınız bilgileri değerlendiriniz ve yapı kavramına yönelik doğru tahmin ettiğiniz madde sayısı kadar parmağınızı kaldırınız.
CEVAP: Paylaşımlar sonucunda yapı kavramının, bir metnin nasıl kurulduğunu anlattığını öğrendim. Yapı; hikâyede olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân ve anlatıcıyı kapsar. Şiirde ise ölçü, kafiye, kafiye düzeni ve bentlerden oluşur. Öğretmenimizin anlattıklarıyla yazdıklarımın çoğunun doğru olduğunu gördüm ve doğru tahmin ettiğim madde sayısı kadar parmağımı kaldırdım.
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 154 Cevapları
1. a) Görseldeki mozaiği inceleyiniz.
SORU: b) Mozaiği oluşturan yapı unsurlarını söyleyiniz.
CEVAP: Mozaiği oluşturan yapı unsurları; küçük taşlar, renkler ve bu taşların belirli bir düzene göre yerleştirilmesidir.
SORU: c) Sizce birleşerek mozaiği oluşturan yapı unsurları gibi edebî eserleri oluşturan yapı unsurları da var mıdır? Düşüncelerinizi gerekçeleriyle söyleyiniz.
CEVAP: Bence vardır. Nasıl ki küçük taşlar birleşince bir mozaik ortaya çıkıyorsa, edebî eserler de olay, kişiler, zaman, mekân ve dil gibi unsurların bir araya gelmesiyle oluşur. Bu unsurlardan biri eksik olursa eser tam ve anlaşılır olmaz. Bu yüzden yapı unsurları edebî eserler için çok önemlidir.
SORU: 2. Aşağıdaki tabloda yer alan terimlerden hangileri hikâye türü ile ilişkili olabilir? Tablodan seçerek örnekteki gibi işaretleyiniz.
CEVAP: Soru aşağıdaki görselde cevaplanmıştır. Yazıları netleştirmek için görsele tıklayın.
3. Eskici adlı hikâyeyi okuyacaksınız. Hikâyeyi okumaya başlamadan önce aşağıdaki çalışmayı yapınız.
SORU a) Sizce empatik okuma nedir?
CEVAP: Empatik okuma, okuduğumuz metindeki kişilerin yerine kendimizi koyarak okumaktır. Onların duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışırız.
b) Düşüncelerinizi önce sıra arkadaşınızla sonra da sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız. Düşüncelerinizi paylaşırken nezaket kurallarına uyunuz.
SORU: 4. Mehmet Kaplan’ın “Güzel hikâyelerin hemen hepsinde bilinmeyen bir gerçeğin ifadesi vardır.” sözünden hareketle hikâyelerin neleri konu edinebileceğini sınıfta tartışınız. Ulaştığınız ortak sonuçları yazınız.
CEVAP: Bu söze göre hikâyeler; insanların yaşadığı gizli duyguları, fark edilmeyen olayları, hayatın bilinmeyen yönlerini konu edinebilir. Günlük hayatta sıradan görünen durumların arkasındaki gerçekler de hikâyelere konu olabilir.
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 155 Cevapları
SORU: 5. a) Okuyacağınız hikâyenin başlığından ve görselinden hareketle hikâyenin içeriği hakkındaki tahminlerinizi yazınız.
Hikâyenin İçeriği Hakkındaki Tahminim: Hikâye bir ayakkabı tamircisi ile küçük bir çocuğun arasında geçiyor olabilir. Küçük çocuğun kıyafetlerinden olayın Arap ülkelerinden birinde geçtiğini düşünüyorum.
Hikâyenin İçeriği: Hikâye, küçük yaşta ailesini kaybedip Arabistan’a gönderilen Hasan adlı bir çocuğu anlatmaktadır. Hasan gittiği yerde dilini ve çevresini bilmediği için çok suskunlaşır. Bir gün eve gelen Türk bir eskiciyle karşılaşır. Eskici Türkçe konuşunca Hasan uzun zaman sonra konuşur ve duygulanır. İkisi de memleket özlemi çeker ve ayrılırken ağlarlar.
SORU: 5. b) Hikâyeyi okuduktan sonra hikâyenin içeriği hakkındaki bölümü doldurunuz. Tahminlerinizin hikâyenin içeriğiyle örtüşen yönlerini söyleyiniz.
CEVAP: Tahminimde hikâyenin bir ayakkabı tamircisiyle küçük bir çocuk arasında geçtiğini söylemiştim. Gerçekten de hikâyede eskici (ayakkabı tamircisi) ve Hasan arasında bir olay geçmektedir. Ayrıca olayın Arap ülkelerinde geçtiğini düşünmüştüm, bu da doğru çıktı. Tahminlerim büyük ölçüde hikâyeyle örtüştü.
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 159 Cevapları
Söz Varlığımız
Verilen anlamsal çağrışım haritasından hareketle istenen çalışmaları yapınız.
SORU: a) Aşağıda verilen durgun, sapa ve neşe kelimelerinin size çağrıştırdığı farklı kelimeleri örnekteki gibi ilgili yerlere yazınız.
CEVAP: Soru aşağıdaki görselde cevaplanmıştır. Yazıları netleştirmek için görsele tıklayın.
SORU: b) Anlamsal çağrışım haritasına yazdığınız kelimeleri gözden geçiriniz. Durgun, sapa ve şirin kelimelerinin yakın, zıt ve eş anlamlılarını aşağıdaki tabloya yazınız.
CEVAP: Soru aşağıdaki görselde cevaplanmıştır. Yazıları netleştirmek için görsele tıklayın.
SORU: c) Kelimelerin sunduğu anlam çeşitliliği hakkındaki görüşlerinizi söyleyiniz.
CEVAP: Kelimeler tek bir anlamla sınırlı değildir. Aynı kelime farklı durumlarda farklı anlamlar taşıyabilir. Bu da dili daha zengin ve anlatımı daha güçlü yapar.
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 160 Cevapları
SORU: 1. Eskici adlı hikâyeyi kendinizi hikâye kahramanı Hasan’ın yerine koyarak okudunuz. Sizde oluşan duygu ve düşünceleri arkadaşlarınızla paylaşınız.
CEVAP: Kendimi Hasan’ın yerine koyunca çok üzüldüm. Küçük yaşta annesiz babasız kalması ve bilmediği bir yere gitmesi beni etkiledi. Yalnız ve korkmuş hissettiğini düşündüm.
SORU: 2. Rıhtımda bekleyenlerin vapur rıhtımdan ayrıldıktan sonra üzerlerinden ağır bir yük kalkmış gibi ferahlamalarının gerekçesi sizce nedir? Söyleyiniz.
CEVAP: Rıhtımda bekleyenler, Hasan’ı gönderdikten sonra sorumluluktan kurtulduklarını düşündükleri için rahatlamış olabilirler. Ona yardım ettiklerini sanmışlardır.
SORU: 3. Vapur yolculuğu boyunca Hasan’ın ruh hâlinde meydana gelen değişimleri yazınız.
CEVAP: Yolculuğun başında Hasan meraklı ve hareketlidir. Yol ilerledikçe dili bilmediği için içine kapanır. Sonlara doğru daha durgun ve suskun olur.
SORU: 4. Hasan yolculuğu sırasında niçin giderek durgunlaşmıştır? Söyleyiniz.
CEVAP: Hasan, çevresindeki insanların dilini anlamadığı ve kendini yalnız hissettiği için giderek durgunlaşmıştır.
SORU: 5. İstasyonda Hasan’ı karşılamaya niçin kalabalık bir grup gelmiş olabilir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
CEVAP: Kalabalık bir grup gelmiş olabilir çünkü Hasan uzak yoldan gelmiştir. Hem merak etmişler hem de onu karşılamak istemişlerdir.
SORU: 6. Halasıyla yaşamaya başladıktan sonra Hasan’ın hayatında neler değişmiştir? Yazınız.
CEVAP: Hasan’ın dili, kıyafetleri ve yemek alışkanlıkları değişmiştir. Türkçe konuşamaz olmuş, farklı bir hayata alışmak zorunda kalmıştır.
SORU: 7. Halasının yanında yaşamaya başlayan Hasan’ı en çok etkileyen olay nedir? Sizce bu olay olmasaydı hikâye nasıl devam ederdi? Söyleyiniz.
CEVAP: Hasan’ı en çok etkileyen olay, eskiciyle karşılaşmasıdır. Bu olay olmasaydı Hasan yine suskun kalır ve memleket özlemini kimseyle paylaşamazdı.
SORU: 8. Hasan’ın, eskiciyle arasındaki bağı sağlayan nedir? Düşüncelerinizi gerekçeleriyle söyleyiniz.
CEVAP: Hasan ile eskici arasındaki bağı sağlayan şey aynı dili konuşmaları ve memleket özlemidir. İkisi de Türk oldukları için birbirlerini kolayca anlamışlardır.
SORU: Aşağıda Eskici adlı hikâyedeki olayların bir kısmı verilmiştir. Hikâyedeki olayların gelişimine göre eksik kalan kısımları tamamlayınız.
CEVAP:
1. Hasan’ın anne ve babasını kaybettikten sonra vapurla Filistin’deki halasının yanına gönderilmesi
2. Memleketinden uzaklaştıkça Hasan’ın durgunlaşması
3. Hasan’ın istasyonda daha önce hiç görmediği halası tarafından karşılanması
4. Hasan’ın halasının yanında yaşamaya başlaması ve yeni hayata alışmaya çalışması
5. Ayakkabı tamiri için eskicinin çağrılması
6. Eskicinin Türk olduğunu öğrenmesi ve Hasan’ın uzun süre sonra Türkçe konuşmaya başlaması
7. Hasan’ın eskiciye memleketini, geçmişini ve yaşadıklarını anlatması
8. Eskici ile Hasan’ın ayrılması
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 161 Cevapları
SORU: 10. a) Eskici adlı hikâyede olayların gelişiminde rol alan karakterleri ve bu karakterlerin fiziksel ve ruhsal özelliklerini tabloya yazınız.
1. Hasan
Fiziksel özellikler: Küçük yaşta, zayıf, çocuk. Zamanla kıyafetleri ve görünüşü değişmiştir.
Ruhsal özellikler: Yalnız, içine kapanık, suskun. Türkçe konuşunca mutlu ve duyguludur.
2. Eskici
Fiziksel özellikler: Saç sakal dağınık, üstü başı eski, dişleri eksik.
Ruhsal özellikler: İyi kalpli, merhametli, memleket özlemi çeken, duygusal.
3. Halası
Fiziksel özellikler: İri yapılı bir kadın, çarşaf giyer.
Ruhsal özellikler: Sahiplenen, geleneklerine bağlı, Hasan’a sahip çıkan biri.
SORU: b) Yazdığınız karakterler arasındaki çatışmaları gerekçeleriyle söyleyiniz.
CEVAP: Hasan ile çevresi arasında bir çatışma vardır. Hasan dili bilmediği ve kimseyle iletişim kuramadığı için içine kapanmıştır. Ayrıca Hasan’ın iç dünyasında da bir çatışma vardır; memleket özlemi çektiği için mutsuzdur.
SORU: 11. Hikâyedeki çatışmalardan hareketle Eskici adlı hikâyenin temasını ve konusunu yazınız.
Hikâyenin Teması:
Gurbet ve memleket özlemi.
Hikâyenin Konusu:
Küçük yaşta memleketinden ayrılmak zorunda kalan Hasan’ın, gurbette bir eskiciyle karşılaşması ve memleket özlemini hissetmesi.
SORU: 12. Hikâyelerde olayların gelişmesi için bir mekâna ihtiyaç vardır. Eskici adlı hikâyede olayların geçtiği mekânları ve bu mekânların hikâyeye katkısını söyleyiniz.
CEVAP: Hikâye vapurda, tren yolculuğunda, istasyonda ve halasının evinde geçmektedir. Bu mekânlar Hasan’ın yalnızlığını ve gurbette olma duygusunu daha iyi hissettirmektedir.
SORU: 13. Eskici adlı hikâyede olayların geçtiği zamanın özellikleriyle ilgili neler dikkatinizi çekti? Söyleyiniz.
CEVAP: Hikâye geçmiş zamanda geçmektedir. Olaylar Hasan’ın yolculuğu sürecinde ve birkaç ay içinde yaşanmıştır.
SORU: 14. a) Eskici adlı hikâyeden dikkatinizi çeken, Türkçenin doğru ve güzel kullanımını örnekleyen üç cümle belirleyip yazınız.
CEVAP: “Hasan köşeye büzüldü; bir şeyler soran olsa da susuyordu.”
“Asıl konuşan Hasan’dı, altı aydan beri susan Hasan...”
“Ağlamaktadır; bir daha Türkçe konuşacak adam bulamayacağına ağlamaktadır.”
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 162 Cevapları
SORU: b) Bu cümleleri beğenme gerekçenizi söyleyiniz.
CEVAP: Bu cümleleri beğendim çünkü duygu çok açık ve etkileyici bir şekilde anlatılmıştır. Hasan’ın yalnızlığı ve içindeki acı kısa ama anlamlı cümlelerle verilmiştir. Dil sade olduğu hâlde okuyucuyu duygulandırmaktadır.
SORU: 15. Aşağıda Eskici adlı hikâyenin serim, düğüm ve çözüm bölümleri ile ilgili bilgiler verilmiştir. Bu bilgiler doğru ise D yanlış ise Y bölümünü işaretleyiniz. Yanlış olarak değerlendirdiğiniz bilgilerin doğrularını bu bilginin altındaki boşluğa yazınız.
Serim bölümünde hikâyedeki kişiler arasında çatışmalar yaşanmıştır. → Y
Doğrusu: Serim bölümünde kişiler, yer ve zaman tanıtılmıştır.
Düğüm bölümünde kişiler, yer ve zaman tanıtılmıştır. → Y
Doğrusu: Düğüm bölümünde olaylar gelişmiş ve çatışmalar artmıştır.
Düğüm bölümünde olay örgüsündeki gerilim gittikçe artırılarak okur sona hazırlanmıştır. → D
Çözüm bölümünde okurun merakı giderilmiş, heyecanı yatıştırılmıştır. → D
Çözüm bölümünde olayların sonucu okuyucunun yorumuna bırakılmıştır. → Y
Doğrusu: Çözüm bölümünde olaylar sona bağlanmıştır.
SORU: 16. a) Bir edebiyat eleştirmeni olsaydınız bu metni hangi ölçütlere göre (amaca uygunluk, zaman, mekân tasviri vb.) değerlendirmek isterdiniz? Ölçütleri aşağıya yazınız.
CEVAP: Metni; amaca uygunluk, konu ve tema, karakterlerin inandırıcılığı, dilin sade ve anlaşılır olması, zaman ve mekânın anlatımı, duygunun okuyucuya geçmesi ölçütlerine göre değerlendirirdim.
SORU: b) Yukarıda yazdığınız ölçütleri dikkate alarak okuduğunuz metnin yazılış amacına ulaşma düzeyi hakkındaki görüşlerinizi söyleyiniz.
CEVAP: Bence metin yazılış amacına ulaşmıştır. Çünkü gurbet ve memleket özlemi okuyucuya çok net geçmektedir. Karakterler gerçekçi, dil sade ve etkilidir. Bu yüzden hikâye okuyucuyu duygulandırmayı başarmıştır.
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 163 Cevapları MEB Yayınları
SORU: Refik Halit Karay’ın biyografisinden ve incelediğiniz Eskici adlı hikâyeden yaptığınız çıkarımlardan hareketle aşağıda verilen metinlerden hangisinin Refik Halit Karay’a ait olabileceğini gerekçesiyle yazınız.
CEVAP: I. metinde Anadolu, kasaba ve memuriyet hayatı anlatılmaktadır. Refik Halit Karay eserlerinde köy ve kasaba yaşamını, Anadolu insanını ve memurları gerçekçi bir şekilde ele alır. Dil sade ve gözleme dayalıdır. Bu özellikler Refik Halit Karay’ın Memleket Hikâyeleri ve Gurbet Hikâyeleri ile uyumludur.
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 167 Cevapları MEB Yayınları
SORU: a) Okuduğunuz Harika Çocuk adlı hikâye 1955 yılında yayımlanmıştır. Bu hikâyedeki çocuğun işçi olarak çalıştırılmasını, çocuk hakları bağlamında yorumlayınız.
CEVAP: Bence çocuğun bu kadar küçük yaşta çalıştırılması doğru değildir. Çocukların çalışmak yerine okula gitmesi ve oyun oynaması gerekir. Hikâyede çocuk ailesine bakmak zorunda kaldığı için çalışmaktadır ama bu durum çocuk haklarına aykırıdır. Çocukların korunması gerekir.
SORU: b) Okuduğunuz Hasta adlı hikâyedeki Tevfik Efendi karakterine benzer bir kişiyle karşılaşsanız bu kişiye nasıl davranırsınız? Söyleyiniz.
CEVAP: Böyle bir kişiyle karşılaşırsam saygılı davranırım ama abartılı ilgi göstermem. Gerçekten ihtiyacı varsa yardımcı olurum. Sürekli ilgi bekliyorsa da nazikçe sınır koyarım.
SORU: c) Okuduğunuz hikâyelerdeki olay örgülerini tabloya yazınız.
CEVAP:
HARİKA ÇOCUK:
- Anlatıcının hanlarda çalışan küçük bir çocukla karşılaşması
- Çocuğun yaşına rağmen ağır işlerde çalıştığının öğrenilmesi
- Çocuğun ailesi için erken yaşta sorumluluk alması
- Çocuğun makineyi ustalıkla kullanmasının anlatılması
- Çocuğun çalışmaya devam etmesi
HASTA:
- Tevfik Efendi’nin ayağını incitip hasta olması
- Komşuların ve yakınların onu ziyarete gelmesi
- Tevfik Efendi’nin ilgiden hoşlanması
- Zamanla ilginin azalması
- Tevfik Efendi’nin işine geri dönmesi
SORU: ç) Okuduğunuz hikâyelerde mekânlar, karakterlerin davranışlarını ve ruhsal durumlarını nasıl etkilemiştir?
CEVAP:
Harika Çocuk: Hikâyede geçen han ve atölye ortamı çocuğun erken yaşta çalışmasına neden olmuştur. Bu mekânlar çocuğu olgunlaştırmış, çalışkan ve sorumluluk sahibi yapmıştır.
Hasta: Hikâyede ev ve yatak mekânı Tevfik Efendi’nin rahatına düşkün ve ilgi bekleyen biri gibi davranmasına neden olmuştur. Ev ortamı onun hastalığını abartmasına ve nazlanmasına yol açmıştır.
SORU: d) Okuduğunuz hikâyelerin olay örgüleri ve konuları hikâyelerin zamanını etkilemiş midir? Gerekçeleriyle tabloya yazınız.
CEVAP:
Harika Çocuk: Evet, etkilemiştir. Hikâyede çocuğun küçük yaşta çalışması, o dönemin zor yaşam şartlarını gösterir. Bu olaylar hikâyenin geçmiş bir zamanda geçtiğini hissettirmektedir.
Hasta: Evet, etkilemiştir. Hikâyede komşuluk ilişkileri ve hasta ziyaretleri anlatıldığı için olayların eski bir dönemde geçtiği anlaşılmaktadır. Bu durum hikâyenin zamanını etkilemiştir.
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 168 Cevapları MEB Yayınları
SORU: e) Olay çevresinde gelişen metinlerde olay ve durumları okura aktaran kurmaca kişiler vardır. Okuduğunuz hikâyelerdeki olayları / durumları okuyucuya aktaran anlatıcıları tabloya yazınız.
CEVAP:
Harika Çocuk: Birinci tekil kişi (ben anlatıcı). Olayları hikâyedeki anlatıcı kendi gördükleri üzerinden anlatmaktadır.
Hasta: Üçüncü tekil kişi (ilahi / gözlemci anlatıcı). Anlatıcı, olayları dışarıdan anlatmaktadır.
SORU: f) Okuduğunuz hikâyelerde olayları aktaran anlatıcılar, olaylar ve durumlar hakkında neler bilmektedir? Tabloya yazınız.
CEVAP:
Harika Çocuk: Anlatıcı, kendi yaşadıklarını ve hissettiklerini bilir. Başkalarının iç dünyasını tam olarak bilmez.
Hasta: Anlatıcı, kişilerin duygu ve düşüncelerini bilir. Olayları geniş bir bakış açısıyla anlatır.
SORU: g) Okuduğunuz hikâyelerdeki çatışmalar tabloda verilmiştir. Bu çatışmaların gerekçelerini tabloya yazınız.
CEVAP:
Harika Çocuk: Çatışma, çocuğun küçük yaşta çalışmak zorunda kalmasıyla ilgilidir. Çocukluk ile ağır çalışma şartları arasında bir çatışma vardır. Yoksulluk bu çatışmanın temel nedenidir.
Hasta: Çatışma, Tevfik Efendi’nin gerçekten hasta olmasıyla ilgiden hoşlanması arasındadır. İlgi görme isteği ile gerçeğin kendisi arasında bir çatışma vardır.
SORU: ğ) Aşağıda verilen özellikleri okuduğunuz Harika Çocuk ve Hasta adlı hikâyeler ile eşleştiriniz.
CEVAP:
- Merak ve heyecandan çok, duygulara yer verilmiştir. → Harika Çocuk
- Düğüm bölümünde oluşan merak, çözüm bölümünde giderilmiştir. → Hasta
- Olaylar; kişi, zaman ve yer ögelerine bağlı bir şekilde verilmiştir. → Hasta
- Dış dünyadan bir kesit kurgulanarak aktarılmıştır. → Harika Çocuk
- Hikâye; serim, düğüm ve çözüm bölümleri şeklinde kurgulanmıştır. → Hasta
- Hikâyenin sonu okuyucunun hayal gücüne bırakılmıştır. → Harika Çocuk
SORU: h) Bir hikâye yazmak isteseniz yazdığınız hikâyeyi Harika Çocuk ve Hasta hikâyelerinden hangisine benzetmek istersiniz? Gerekçeleriyle söyleyiniz.
CEVAP: Ben bir hikâye yazmak isteseydim Harika Çocuk hikâyesine benzetmek isterdim. Çünkü bu hikâyede duygular daha ön plandadır ve insanı düşündürür. Gerçek hayattan bir kesit anlatılır. Ayrıca hikâyenin sonu okuyucunun hayal gücüne bırakıldığı için daha etkileyici olduğunu düşünüyorum.
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 170 Cevapları MEB Yayınları
Aşağıdaki çalışma basamaklarına göre Eskici adlı hikâyeyi çözümleyiniz.
- a) Öğretmeniniz rehberliğinde beşer kişilik takımlar oluşturunuz.
- b) Takım olarak yandaki karekodda yer alan bütüncül puanlama anahtarının çıktısını inceleyiniz.
- c) Takım çalışmasına, verilen görevlerden birini seçerek başlayınız. Kendinize uygun görevi alma konusunda istekli olunuz.
Görev Çizelgesi
Takım lideri: Tüm üyelerin çalışmalarından ve takımın başarısından sorumludur.
Hikâye haritacısı:
SORU: Hikâyenin yaşandığı zamanı ve mekânı inceleyiniz. Aşağıda verilen hikâye haritasını doldurunuz. Hikâye haritasını düzenledikten sonra mekân, zaman ve karakterlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığını belirleyiniz.
CEVAP: Soru aşağıdaki görselde cevaplanmıştır. Yazıları netleştirmek için görsele tıklayın.
Ressam:
Hikâyede yaşanan olayları resimleyiniz. Resmederken gerçeğe ve kurguya dayalı ifadeleri belirleyiniz. Resimlerinizde hikâyede tespit ettiğiniz değerleri (vatanseverlik, merhamet, sevgi, duyarlılık ve yardımseverlik) günlük hayattaki karşılıklarıyla ilişkilendiriniz.
Bağ kurucu:
SORU: Hikâyedeki çatışmanın gerçek yaşamda bir karşılığı var mı? Düşününüz. Siz, hikâyedekine benzer bir durum yaşasanız nasıl davranırsınız? Bu durumu hikâye kahramanının yerine geçerek canlandırınız.
CEVAP: Bence hikâyedeki çatışmanın gerçek hayatta karşılığı vardır. İnsanlar sevdiklerini kaybedince kendilerini yalnız ve yabancı hissedebilir. Ben de Hasan’ın yerinde olsaydım eskiciye bağlanırdım. Çünkü o, bana tanıdık gelen tek kişi olurdu. Kendimi onun yanında daha güvende ve rahat hissederdim. Yalnızlığımı onunla konuşarak ve onu dinleyerek azaltmaya çalışırdım.
9. Sınıf Edebiyat Sayfa 171 Cevapları MEB Yayınları
Karakter analizcisi
SORU: Hikâyedeki karakterlerin fiziksel ve ruhsal özelliklerini analiz ediniz.
CEVAP:
Hasan: Fiziksel olarak küçük, zayıf ve yalnız bir çocuktur. Yüzünden üzgün olduğu anlaşılır. Ruhsal olarak içine kapanık, yalnız ve kırgındır. Annesini ve babasını kaybettiği için kendini boşlukta hisseder. Tanıdık bir şey aradığı için eskiciye bağlanır.
Eskici: Fiziksel olarak yaşlı, yoksul ve sade giyimli biridir. Ruhsal olarak merhametli, sessiz ve duyguludur. Hasan’a karşı şefkatlidir. O da geçmişe ve eskiye bağlıdır.
Hala: Fiziksel özellikleri çok anlatılmaz. Ruhsal olarak mesafeli ve soğuk biridir. Hasan’a kötü davranmaz ama onun duygularını da pek anlamaz.
SORU: Hikâyedeki kahramanları daha yakından tanımak amacıyla merak uyandıran sorular hazırlayınız.
CEVAP:
- Hasan eskiciyle tanışmasaydı kendini nasıl hissederdi?
- Eskici Hasan’a neden bu kadar yakınlık gösteriyor?
- Hasan, halasının yanında neden kendini yalnız hissediyor?
- Eskici geçmişte nasıl bir hayat yaşamış olabilir?
- Hasan zamanla halasına alışabilir miydi?
SORU: Bu soruların cevaplarını sınıf arkadaşlarınızla tartışarak kahramanların analizini yapınız. Kahramanlar, toplumun belli bir kesimini mi temsil eder yoksa kendilerine has tutumlar mı geliştirmiştir?
CEVAP: Bence hikâyedeki kahramanlar toplumu temsil etmez. Her biri kendi yaşadığı özel durumlara göre davranır. Hasan, ailesini kaybettiği için içine kapanmıştır; bu durum herkeste aynı şekilde olmaz. Eskici de geçmişine ve eski eşyalarına çok bağlıdır, bu da onun kişisel bir özelliğidir. Halanın davranışları da kendi karakterinden kaynaklanır. Bu yüzden kahramanlar toplumun genelini değil, kendilerine özgü tutum ve davranışları yansıtır.
Anlatıcı
SORU: Hikâyede neler olduğunu, olay sırasını bozmadan anlatıcıyı ve bakış açısını değiştirerek özetleyiniz.
CEVAP: Hikâyeyi kahraman anlatıcı bakış açısıyla özetlersem:
Ben küçükken annemi kaybettim ve halamla yaşamaya başladım. Babam beni Suriye’ye götürdü. Orada eskiciyle tanıştım. Eskici eski eşyaları satıyor ama asıl olarak geçmişini ve vatanını özlüyordu. Sürekli eski günlerden bahsediyordu. Bir gün babam hastalandı ve öldü. Ben yalnız kaldım. Eskici bana sahip çıktı ama o da kısa süre sonra öldü. Böylece ben yine yapayalnız kaldım.
SORU: Özetleme sırasında yazar-eser ilişkisini ve dönemin özelliklerini belirleyiniz.
CEVAP: Eskici, Refik Halit Karay’ın bir hikâyesidir. Yazar, bu eseri Millî Edebiyat Döneminde yazmıştır. Bu dönemde sade bir dil kullanılmıştır ve toplumun gerçek sorunları anlatılmıştır. Hikâyede gurbet, yalnızlık ve vatan özlemi ön plandadır. Dönemin şartları nedeniyle insanlar memleketlerinden uzak kalmıştır. Bu durum hikâyenin konusunu ve duygusal yapısını etkilemiştir. Olaylar sade ve gerçekçi bir şekilde anlatılmıştır.
ÇALIŞMA KÂĞIDI
1. Hikâyenin temasıyla yapı unsurları arasındaki ilişkiyi yazınız.
CEVAP: Hikâyenin teması gurbet, yalnızlık ve vatan özlemidir. Olay örgüsü, eskici ile çocuğun yaşadıkları üzerinden bu temayı gösterir. Mekânın yabancı bir ülke olması gurbet duygusunu artırır. Karakterlerin yalnız ve yoksul olması da temayı destekler. Zaman ise bu duyguların yavaş yavaş derinleşmesini sağlar.
2. Yapı unsurlarını dönemin toplumsal özellikleri açısından değerlendiriniz.
CEVAP: Hikâye, Osmanlı’nın son dönemlerinde yaşanan göçleri ve yoksulluğu yansıtır. O dönemde insanlar geçim sıkıntısı yüzünden memleketlerinden ayrılmak zorunda kalmıştır. Mekânın gurbet olması bunu gösterir. Karakterler de toplumdaki yalnız ve kimsesiz insanları temsil eder. Olaylar, dönemin zor yaşam şartlarına uygundur.
3. Yazarın sanat anlayışına dair çıkarımlarınızı yazınız.
CEVAP: Yazar, sade ve anlaşılır bir dil kullanmıştır. Toplumdaki gerçek sorunları anlatmayı amaçlamıştır. İnsanların acılarını, yalnızlığını ve vatan özlemini ön plana çıkarmıştır. Bu da yazarın toplumcu ve gerçekçi bir bakış açısına sahip olduğunu gösterir. Hikâyede insan sevgisi ve merhamet duygusu da açıkça görülür.
){kind=link}