Zamirler - Slayt - PDF Ders Notu
Zamirler (Adıllar) konulu powerpoint sunumu ve pdf ders anlatım notu
Zamirler (Adıllar)
Zamir Nedir?
Zamirler ismin yerini tutan kelimelerdir.
- Ailesi, arkadaşımı görmek için Mardin’e geldi.
- Onlar, arkadaşımı görmek için Mardin’e geldi.
- Ailesi, onu görmek için Mardin’e geldi.
- Ailesi, arkadaşımı görmek için buraya geldi.
Bir kış gecesi saat üç sularıydı. Bilmem nereden eve dönüyordum. Herkes derin bir uykudaydı. Etrafta kimse yoktu. Ah, birine rastlasam... Birdenbire iki kişi gördüm. Biri hızlı ve sert adımlarla bana doğru geliyordu. Diğeri sekiz on yaşlarında bir kız çocuğuydu.
Zamirlerin Bazı Özellikleri
- Zamirlerle sıfatlar birbirine karıştırılabilir.
Şu evden birkaç kişi çıktı ve o yöne gitti.
Şuradan birkaçı çıktı ve oraya gitti. - Zamirler ismin aldığı ekleri alır. Cümlede özne, nesne, tümleç ya da yüklem olabilir.
Sen burada bazılarını tanırsın.
Bizler oranın her şeyiyiz. - Zamirler isim tamlamalarında tamlayan ve tamlanan görevinde kullanılabilir.
Senin sorununu çözmek için bizim şartlarımızı kabul etmelisin.
Soruların bazılarını öğrencilerin hepsi doğru cevapladı.
Onların birçoğunu getirirken kimisinin hiçbir şeyi kalmadığını bilmiyorduk. - Zamirler yapım eki alarak tür değiştirebilirler.
Bencillik onu öyle sarmış ki kimsesiz kaldım bile diyemedi.
Yeni kimliğini hemen benimsedin bakıyorum.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlamayı oluşturan sözcüklerin tamamı zamir görevindedir?
A) Bu semtin kedileri insanlardan kaçmıyor.
B) O kişi beni de birkaç kez aradı.
C) Onlardan bazılarını tanıyorum?
D) Bu şehir o eski İstanbul mudur?
E) Bu bisikletlerden hangisi senin?
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde zamirden türemiş bir sözcük vardır?
A) Birileri yaptığı yanlışı düzeltmelidir.
B) Hiçbiri sınavdan düşük puan almadı.
C) Sensizlik bu kadar zor muydu?
D) Kendimiz eksik konularımızı fark etmeliyiz.
E) Birazını da kardeşine ver çikolatanın.
ZAMİR ÇEŞİTLERİ
A. KELİME HALİNDEKİ ZAMİRLER
- Kişi (Şahıs) Zamiri
- Dönüşlülük Zamiri
- İşaret Zamiri
- Belgisiz Zamir
- Soru Zamiri
B. EK HALİNDEKİ ZAMİRLER
- İlgi Zamiri
- İyelik Zamiri
NOT: Ek biçiminde adıllar bir sözcük türü değildir. “Bu parçada, metinde, dörtlükte kaç tane adil vardır?” tarzı sorularda ek biçiminde adıllar değil sözcük biçiminde adıllar kastedilmektedir.
1. Kişi (Şahıs) Zamiri
İnsan isimlerinin yerini tutan zamirlerdir. “Ben, sen, o, biz, siz onlar” kişi zamirleridir.
- Ben ve sen geçen yıl ödül almıştık.
- Sizin odanız koridorun sonunda.
- Biz, onlarla geçen yıl tanıştık.
- Bu sınıfın dersine artık o girecekmiş.
- Öğretmenimiz dün onları da bizi de uyarmıştı.
Atasözleri uzun gözlem ve denemelerden ortaya çıkmış, genel kural durumuna gelmiş, özlü bir anlatıma sahip öğüt veren yargılardır...
Biri bilmeyen bini hiç bilmez (I), adamın iyisi iş başında belli olur(II), Bana dokunmayan yılan bin yaşasın (III), yavuz hırsız ev sahibini bastırır(IV), sağır işitmez, uydurur (V)...
Numaralandırılmış atasözlerinin hangisinde kişi zamiri vardır?
A) I B) II C) III D) IV E) V
2. Dönüşlülük Zamiri
İsimlerin yerine kullanılan “kendi” sözcüğüne dönüşlülük zamiri denir.
- Kendisi öyle istedi. (III. tekil şahıs yerine)
- Sabah kendimi kötü hissettim. (I. tekil şahıs yerine)
- Buraya kadar kendin mi geldin? (II. tekil şahıs yerine)
Dönüşlülük zamiri, kişi adıllarıyla birlikte cümleye pekiştirme anlamı katacak şekilde kullanılabilir.
- Hediyeni kardeşine bence sen kendin ver.
- Bu kitabı buraya siz kendiniz koymuştunuz.
3. İşaret Zamiri
İsimlerin yerini işaret yoluyla tutan zamirlere işaret zamiri denir. En çok kullanılan işaret zamirleri: bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, bura, şura, ora, ötekiler, diğeri, öbürü…
- Onu iki günde bir şu şekilde sulamalıydın.
- Orada bir köy var uzakta.
- Seni buraya bu saatte kim çağırmış olabilir?
- Konuyu bir daha açmazsanız iyi olur.
- Bunu daha dün o mağazadan almıştım.
Dikkat! “O” ve “onlar” sözcükleri, hem işaret zamiri hem kişi zamiri olarak kullanılabilir.
İnsan için kullanılırsa → kişi (şahıs) zamiri
İnsan dışındaki varlık adlarının yerine kullanılırsa → işaret zamiri
- Onun üzerine güzel bir vazo koydum. (…………………)
- Sizinle o gün bazı kararlar aldık. (…………………..)
- Onun gelip beni çağırmasını bekliyorum. (…………………… )
- Ben onların hepsini pazardan aldım. (…………………….. )
- Onların sözüyle hareket etmemelisin. (……………………..)
4. Belgisiz Zamir
İsimlerin yerini belirsiz bir şekilde tutan zamirlere belgisiz zamir denir. Belli başlı belgisiz zamirler: biri, hepsi, herkes, birkaçı, birçoğu, çoğu, kimse, hiç kimse, herhangi biri, kimi, kimisi, bazısı, bazıları, birazı, falan, filan…
- Biri zile bastı, herkes kapıya koştu.
- Gelenlerden kimseyi tanıyamadım.
- Bazı öğrenciler matematiğe, bazısı Türkçeye çalışıyor.
- İşlerin birazını hallettik, çoğu paket henüz duruyor.
- Bugün senin yerine başkası nöbet tutsun.
Aşağıdaki cümleleri inceleyiniz, belgisiz zamirleri işaretleyiniz.
- Bazıları bu tür fantastik ve macera ürünü filmleri çok seviyor.
- Son sınavlarda düzenli çalışan öğrencilerin hepsi güzel notlar aldı.
- Tören alanına gitmek için bütün öğrenciler okulun bahçesinde toplanmıştı.
- Kimileri görevini tam olarak yapıyor, kimileri ise sorumluluğunu hiç bilmiyor.
- Kendisi buraya on beş yıl önce bir kez gelmiş.
5. Soru Zamiri
İsimlerin yerini soru yoluyla tutan zamirlere soru zamiri denir. Cümlede “kim, ne, kaçı, hangisi, nere” sözcükleri soru zamiri olarak kullanılabilir.
- Akşam bize ne getireceğini hepimiz merakla bekliyorduk.
- Bugün işimizi bitirdikten sonra nereye gidelim?
- Konuşmacıya az önceki soruyu kim, hangi amaçla sormuştur?
- Tabloyu kimin için aldığını, kaç liraya aldığını kimseye söylemedi.
- Sınavda öğrencilerimizin kaçı başarılı olmuş?
NE kelimesi!!!
- Ne kelimesine cevap olarak bir isim ya da zamir verilebiliyorsa → soru zamiri
- Bir isimle birlikte kullanılıp hangi kelimesinin yerine kullanılıyorsa → soru sıfatı
- Niçin anlamında kullanılıyorsa → soru zarfı
Aşağıda kullanılan “ne” kelimelerinin türlerini belirleyelim:
- Ne ağlarsın benim zülfü siyahım?
- Az önce ne aldın arabadan?
- Sorunun cevabı neydi?
- Şair, bu şiirde neyi vurguluyor?
- Ne bağırıp duruyorsun çocuğa?
- Kardeşinle ne konuda sorun yaşıyorsun?
- Bahçeye ne diktiniz?
- Bülbül ne gezersin burada?
- Sen ne çorbası içtin?
B. EK DURUMUNDAKİ ZAMİRLER
1. İlgi Zamiri: -ki eki
- Sizinki bugün de okula gelmedi.
- Sizin sınıf birinci katta, bizimki ikinci katta.
- Masanın örtüsü yeni, sehpanınki eskimiş.
HATIRLATMA: Türkçede üç tane Kİ vardır:
- Zamir olan –ki: İsmin yerini tutar. → Bizdekiler çok zordu, sizinkiler kolaydı.
- Sıfat olan –ki: Kendinden sonraki ismi işaret eder. → Uçaktaki yolcu hakkında bilgi vermediler.
- Bağlaç olan ki: Ayrı bir kelimedir. Ayrı yazılır. → Günün sonunda gördüm ki hepiniz aynısınız!
2. İyelik Zamiri = İyelik eki = Tamlanan eki
- Gözlerin, gönlümde açan nergisler.
- Öğretmenimiz az önce sınıfa girdi.
- Kardeşiniz burayı bulabilecek mi?
Kurban olam ben o kaşı karaya
İnce uzun yollar girdi araya
Ben gelemem, kendi gelsin buraya
Deyip deyip elden ele kaçan yar
Bu dizelerde geçen altı çizili adılların türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Kişi adılı - işaret adılı
B) Belgisiz adil - kişi adılı
C) Dönüşlülük adılı - işaret adılı
D) Kişi adılı - dönüşlülük adılı
E) İşaret adılı - belgisiz adil
Ne azap ne sitem yalnızlıktan,
Kime ne, aşılmaz duvar bendedir.
Süslenmiş gemiler geçse açıktan,
Sanırım gittiği diyar bendedir.
Bu dörtlükte adıl görevinde kaç sözcük vardır?
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5
Tuz Gölü ve çevresinin sessiz olması birçok kuşun burada barınmasını sağlamış... (parça devam ediyor)
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) İşaret zamiri
B) Tamlayanı ve tamlananı zamir olan tamlama
C) Belgisiz zamir
D) Dönüşlülük zamiri
E) Soru zamiri
TESTLERİN CEVAPLARI: 1C 2C 3C 4B 5E 6D 7D 8E
Zamirler Slayt ve PDF İndirme Bağlantıları
Zamirler - Slayt İndir
Zamirler - PDF Ders Notu İndir